Insulinomen

Dit is een ziekte die regelmatig voorkomt bij fretten boven de leeftijd van 3 jaar. Persoonlijk heb ik zelfs de indruk dat het uiteindelijk bij alle fretten voorkomt als ze maar oud genoeg worden. Insulinomen zijn kleine tumortjes van insuline producerende cellen in de alvleesklier. Insuline is een hormoon dat nodig is om het suiker (glucose) in het bloed beschikbaar te maken voor de lichaamscellen. Bij tumortjes van deze cellen in de alvleesklier wordt een te grote hoeveelheid insuline geproduceerd waardoor het suikergehalte in het bloed te laag wordt.

De hersenen zijn voor hun functioneren afhankelijk van het suikergehalte in het bloed en krijgen problemen met hun energie-voorziening als het bloedsuiker te laag wordt. Het lichaam zal via correctie-mechanismen het bloedsuikergehalte kunstmatig op niveau proberen te houden. Hierdoor kan het zijn dat na de eerste verschijnselen, het soms dagen of weken duren voordat u als eigenaar opnieuw iets aan uw fretje opmerkt. De aandoening wordt vaak niet op tijd onderkend. De symptomen worden door de eigenaar nogal eens als passend bij de leeftijd beschouwd.

Je zou hier kunnen spreken van een "omgekeerde suikerziekte”. Bij suikerziekte is er namelijk een tekort aan insuline en bij insulinomen hebben we te maken met een teveel aan insuline.

De oorzaak
De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van insulinomen is naar de huidige inzichten een langdurige overstimulatie van de alvleeskliercellen door een overmaat aan suikers en koolhydraten in de voeding. Kattenvoer, maar ook de meeste frettenvoeders bevatten vaak teveel koolhydraten. Ook rozijntjes zitten vol (natuurlijke) suikers.

De ziekteverschijnselen
De eerste verschijnselen die in periodieke aanvallen voorkomen zijn:

  • Staren in de ruimte gedurende een paar seconden. Het fretje is zich even niet bewust van de omgeving.
  • Zwakte van de achterhand waardoor het achterlichaam kan omvallen.
  • Verminderde activiteit met veel slapen is een veel gehoorde klacht.
  • Gewichtsverlies komt regelmatig voor.
  • Moeilijk wakker worden na het slapen.
  • Speekselen en met de pootjes aan de bek krabben kan voorkomen ten gevolge van de misselijkheid die ontstaat door het te lage bloedsuiker gehalte.

De periodes tussen de aanvallen kunnen dagen of weken duren. Echter naarmate de ziekte langer bestaat krijgen we te maken met:

  • Zeer sloom zijn, wat zich uit in het wel erg veel slapen.
  • Ernstige vermagering.
  • Toevallen, coma en sterfte.
  • Plotselinge sterfte zonder veel voorafgaande symptomen is mogelijk.

Staren

Staren

Het stellen van de diagnose

De diagnose is te stellen door na 4 uur vasten het bloedsuiker(glucose) te meten. Is het bloedsuiker te laag en heeft uw fret de ziekteverschijnselen dan is uw fret sterk verdacht van de aanwezigheid van insulinomen. Door uitsluiting van andere oorzaken van een laag bloedsuikergehalte kan de diagnose vervolgens met vrij grote zekerheid gesteld worden. De tumortjes zijn te klein om op een echo zichtbaar te maken.

De behandeling

Het is belangrijk om deze aandoening op tijd te behandelen. Een voortdurend te laag bloedsuiker of te diepe dalingen veroorzaken schade aan het zenuwstelsel.

Chirurgie: 

De beste behandeling bestaat uit het chirurgisch verwijderen van de kleine tumortjes in de alvleesklier (voor een goed resultaat is ervaring van de dierenarts met deze operatietechniek een vereiste). Toch is het zo dat een operatie het probleem niet geheel oplost. De operatie vermindert de progressie van de ziekte wel degelijk, maar op andere plaatsen in de alvleesklier ontstaan in de loop van de tijd weer opnieuw kleine tumortjes. In het gunstigste geval is uw fretje 2-3 jaar klachtenvrij. Maar een deel van de fretten hebben al eerder weer problemen waarna een medicinale therapie gestart wordt. De dosering van de medicamenten is dan gelukkig wel lager dan zonder chirurgie.

Medicinale behandeling:
Er zijn medicijnen die het bloedsuikergehalte verhogen of die de insuline-afgifte remmen.
Deze medicijnen doen echter niets aan de groei van de tumoren. Nadeel van deze medicatie is dat ze bijwerkingen hebben en dat er steeds meer van gegeven moet worden. De fretjes "slijten" hier erg van. De levensduur met medicijnen is meestal niet langer dan 1 jaar. Het is belangrijk om regelmatig het bloedsuiker te laten controleren om de dosis aan te passen. Ook is het meestal nodig om aanvullende medicatie te geven die de schade aan het maagdarmkanaal door deze medicijnen enigszins op te vangen.

Voeding:

  1. Frequente maaltijden zijn belangrijk.
  2. Het is belangrijk om eiwitrijk voer van goede kwaliteit te voeren. Prooidieren zijn een prima voeding maar niet alle oudere fretten willen dit eten als ze het niet gewend zijn. Begin hier niet zonder overleg mee. Totally Ferret en/of Eukanuba. Hill’s of Orijen kitten brokjes zijn naar mijn mening op dit moment de betere brokjes..
  3. Daarnaast geeft u het fretje 1x daags extra dierlijk eiwit (bv Carnibest, vlees, eieren) of Hill's A/D of Royal Canin Convalescence Support Instant Diet (het Waltham papje). Probeer uit wat uw fret het lekkerste vindt. Maak het eventueel fijn met een staafmixer. Geef het niet koud maar smakelijk lauwwarm!
  4. Geef géén suiker bevattende voedingsmiddelen zoals koekjes, rozijntjes, vitamine pasta's ed. Deze stimuleren de afgifte van insuline.
  5. Het is bij deze patient belangrijker dat hij eet dan wat hij eet. Dus wees voorzichtig met het overschakelen naar een nieuwe voeding.

Wat te doen als uw fret plots zeer zwak wordt of een toeval krijgt?
Indien het bloedsuiker te laag wordt (een “hypo”) en het fretje duidelijk bovengenoemde verschijnselen gaat vertonen is het belangrijk om zo snel mogelijk suiker te geven. Dit kan het beste met behulp van druivensuiker in poedervorm. Het droge poeder van de druivensuiker kan met een theelepeltje in de bek worden gegeven en wordt door het mondslijmvlies opgenomen zodat uw fret niet hoeft te slikken. Een half theelepeltje is meestal ruim voldoende en binnen een 1/2 uur en soms al na 5 minuten voelt het diertje zich een stuk beter.

Bij lichte aanvallen is Calo-pet of Ferretvite beter. Deze bevatten ook vetten waardoor het bloedsuikergehalte beter op peil blijft. Als de fret weer in staat is om te eten kan het beste smaakvol eten aangeboden worden om een tweede dip te voorkomen.

Prognose 

Onder de leeftijd van 7 jaar is chirurgie (door een hierin ervaren dierenarts) de beste behandeling. Het diertje is dan weer langere tijd vrij van medicatie en is weer als vanouds. Indien na enige tijd de klachten weer terug komen wordt vervolgens een medicinale therapie gestart. Een combinatie van chirurgie, goede voeding en in een later stadium medicinale therapie geeft de beste overlevingskansen.

Lees hier over Pippie, het fretje dat begon omt te vallen