Gezondheidsproblemen en mogelijke oorzaken
In de meeste artikelen en boeken over fretten staat dat dit prachtige en intelligente diertje wel 10 jaar oud kan worden. Dat is een respectabele leeftijd die helaas maar al te vaak niet wordt gehaald. Fretten krijgen vanaf middelbare leeftijd (5-6 jaar) regelmatig te maken met gezondheidsproblemen…..en dat heeft zijn redenen. Als we deze onderkennen kunnen we er wat aan doen en onze fretten veel gezonder door het leven laten gaan.
Om de fret enigszins te kunnen begrijpen, is het goed zich te realiseren dat dit diertje afstamt van de bunzing. Dit is een wilde marterachtige. De fret is gedomesticeerd voor de jacht en vervolgens door jagers nog regelmatig met de (Europese) bunzing gekruist om de felheid er tijdens het jagen in te houden. Het diertje staat hierdoor nog dicht bij de natuur, maar kan daar zonder hulp niet meer overleven.
Een jonge bunzing. Deze lijkt qua uiterlijk nog erg op de fret, maar is een wild dier.
Waarom worden fretjes op latere leeftijd zo vaak ziek?
Er zijn globaal genomen drie oorzaken waardoor het mogelijk is dat bepaalde ziekten zo frequent worden aangetroffen bij fretten van middelbare en oudere leeftijd:
1. Genetische oorzaken
2. Voeding gerelateerde oorzaken
3. (Groeps)huisvesting gerelateerde oorzaken
Besmettelijke ziekten worden hierbij buiten beschouwing gelaten, deze spelen echter ook een rol binnen de Nederlandse frettenpopulatie.
1. Genetische oorzaken
De Panda-fret. Bij deze aftekening worden meer gezondheidsproblemen gezien.
2. Voedinsgerelateerde oorzaken
De fret heeft hetzelfde maagdarmkanaal als de bunzing. De voedingsbehoeften zijn dan ook grotendeels gelijk. De bunzing is een strikte vleeseter en heeft een kort en eenvoudig maagdarmkanaal. Zijn maagdarmkanaal is erop gebouwd om prooidieren in zijn geheel op te eten en te verteren. Prooidieren bestaan voornamelijk uit goed verteerbare vleeseiwitten.
De meeste katten- en (Europese) frettenvoeders bevatten veel plantaardig materiaal, omdat het goedkoper is. Maar de aanwezigheid van (te)veel plantaardig materiaal lijkt bij fretten na jarenlange inname uiteindelijk tot schade aan diverse organen te leiden. Jonge fretten hebben vaak nog weinig last van voeding van slechte kwaliteit. Pas op latere leeftijd krijgen de fretten gezondheidsproblemen, zoals insulinomen (door te veel koolhydraten in de voeding) en maag-/darmproblemen (door te veel vezels en plantaardige eiwitten in de voeding). Ook de vorming van blaasstenen en blaasgruis in de urinewegen wordt veroorzaakt door een te hoge urine-zuurtegraad als gevolg van te weinig vleeseiwitten in de voeding. Lees meer over voeding.
3. Groeps)huisvesting gerelateerde oorzaken
Als we kijken naar de omstandigheden waaronder de Europese bunzing in de natuur leeft, dan valt heel duidelijk op dat de bunzing een solitair bestaan leidt. Hij leeft alleen, niet in een groep. Mannetjes en vrouwtjes komen elkaar in de natuur slechts tegen in de paartijd, daarbuiten zal een bunzing zijn territorium hevig verdedigen. Een mannetje heeft een territorium nodig van 1 km². Die ruimte kan de fret bij iemand thuis meestal niet gegeven worden.
Natuurlijk is de fret geen bunzing meer en door domesticatie zijn er duidelijk aanpassingen van het gedrag gekomen. Volgens een theorie van Bob Church is door domesticatie een juveniel gedrag ontstaan waardoor een groepsgenoot wordt gezien als een nestgenoot en daardoor wordt getolereerd. Ook het speelse gedrag van de fret kan hiermee verklaard worden.
Fretten blijven hun leven lang speels
De meeste fretteneigenaren hebben wel eens de agressie meegemaakt die sommige fretten ten toon spreiden bij de introductie van een nieuwkomer in de groep. Een lastig maar zeer natuurlijk gedrag. Ongecastreerde dieren hebben door hun opspelende hormonen een veel natuurlijker gedrag dan gecastreerde dieren. Dat is de reden dat ongecastreerde mannetjes vrijwel niet in een groep zijn te handhaven, ze domineren de rest overmatig met hun territoriaal gedrag.
In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, is de fret dus van nature GEEN groepsdier. Het is dan ook aan te raden om met respect voor de geaardheid van het dier te handelen als fretten elkaar niet kunnen verdragen. Deze horen uit elkaar gehaald te worden. Hoewel bij dergelijke fretten vaak na een moeilijke wenperiode wel een soort wapenstilstand wordt bereikt, blijkt dat er toch een zeker stressniveau aanwezig blijft. Dit kan uiteindelijk leiden tot ernstige maag-darmklachten. Een fretje alleen, kan zich bij onvoldoende afleiding gemakkelijk vervelen. Wordt er een ander fretje bijgezet en klikt het goed, dan is het heerlijk om ze samen te zien spelen. Waarschijnlijk heeft dit gedrag er toe geleid dat tot op heden altijd is gedacht dat de fret primair een groepsdier is. Een moeilijke factor in het geheel is dat we het gedrag van de fret nog niet goed begrijpen en signalen van stress makkelijk missen. Vaak wordt bijvoorbeeld verondersteld dat als fretten bij elkaar in de hangmat gaan liggen ze per definitie goed met elkaar kunnen opschieten. Dat blijkt in de praktijk echter niet altijd juist.
Lees hier een verhaal over een fret met ernstige gezondheidsproblemen 'door' haar maatje
Ziekte bij de oudere fret wordt niet altijd herkend
Het zijn met name de fretten van middelbare tot oudere leeftijd die ziek worden. Deze oudere fretten gaan wat meer slapen, krijgen een wat slechtere vacht, vermageren geleidelijk en worden minder speels. Het verloopt zeer geleidelijk en kan maanden of jaren duren. Het zijn symptomen die het overgrote deel van de eigenaren zal zien als het "natuurlijk" ouder worden van hun dier. Toch zit hier bijna altijd een ziekteoorzaak achter.
De onbekendheid van de meeste dierenartsen met fretten speelt ook een rol waardoor zij moeilijk een juiste diagnose kunnen stellen. De ziekten van de fret zijn namelijk totaal verschillend van die van de hond of kat. De behandelingen ook.
Als laatste is het erg belangrijk te weten dat een fretje slecht laat zien dat hij ziek is. De fret staat immers nog dicht bij de natuur. Als je in de natuur laat zien dat je ziek bent, leef je niet lang meer. Mogelijk is dit een reden dat een fretje zijn ziekte aan ons zo slecht laat zien. Veel eigenaren kennen wel een fretje uit hun omgeving dat plots "onverwachts" is gestorven. Toch blijkt steeds meer dat fretten wel degelijk aangeven dat ze ziek zijn, maar..... het wordt onvoldoende door ons opgemerkt. Lees meer.
Deze fret ligt “plat” en laat duidelijk zien zich niet goed te voelen.